Istorijat Nove godine: Veselo po svim kalendarima

  08 januar 2010
Ocenite ovaj članak
(0 glasova)

Jednu Novu godinu, onu po gregorijanskom kalendaru, smo dočekali. Predstoji nam ona 13. januara po julijanskom kalendaru koja se još naziva srpska, pravoslavna, ciganska ...

Dok razmišljamo o tome da li ćemo, kako ćemo je i gde proslaviti, ne bi bilo loše podsetiti se istorije ovog praznika i po jednom i po drugom kalendaru.
Nova godina je praznik dobrog raspoloženja, druženja, veselja, lepih želja i čestitki, zdravica, bogatih trpeza i poklona ispod raskošno okićenih jelki. Podjednako joj se raduju i mladi i stari, oni koji poklone očekuju i oni koji ih biraju i spremaju za nekog posebnog.
Proslava Nove godine jedan je od najstarijih običaja kod svih naroda.
Najranije zabeležena proslava Nove godine datira još od 2.000 godina pre nove ere, u Mesopotamiji. Slavljena je sredinom marta u doba ravnodnevice. Neki naučnici tvrde da su prvi počeli da je slave Kinezi, a drugi da su to bili Rimljani ili Germani. Rani rimski kalendar je obeležio 1. mart kao datum kada nastupa Nova godina. Kalendar je sadržao samo deset meseci, a počinjao je sa martom kao prvim mesecom. Mesec januar nije postojao do 700. godine pre nove ere, kada je drugi kralj Rima, Numa Pontilius, dodao mesece januar i februar. Prvog januara Novu godinu su prvi proslavljali stanovnici starog Rima i za njih je ona bila simbol početka novog života i novih nada za budućnost. Tokom različitih perioda i na različitim mestima, u srednjovekovnoj Evropi, Nova godina je slavljena 25. decembra, 1. ili 25. marta. Gregorijanski kalendar 1582. godine vraća 1. januar kao datum za proslavu Nove godine i većina katoličkih zemalja je ovaj kalendar usvojila skoro odmah, a protestantske zemlje su ga prihvatale postepeno.
Iako svi narodi proslavljaju ovaj praznik, ne raduju mu se istog dana, jer jedni poštuju lunarno računanje vremena (prema kretanju Meseca), a drugi solarno (prema kretanju Sunca). Narodi koji računaju solarno vreme imaju stalno utvrđen datum, dok oni narodi koji vreme određuju prema Mesecu imaju Novu godinu promenljivog datuma i ona se slavi na dan mladog Meseca u februaru. Lunarnu Novu godinu, danas više kao deo tradicije, obeležavaju u Kini, Japanu, Indiji, Vijetnamu i još nekim zemljama, pri čemu takođe proslavljaju i solarnu, prema gregorijanskom kalendaru.
Za Kineze lunarna Nova godina je praznik proleća - najveći narodni praznik i na ulicama se organizuju ceremonijalne proslave s velikim papirnatim zmajevima - simbolima moći i uspeha.
Ovaj praznik se u Japanu slavi uz svečanu trpezu ispunjenu naročitim specijalitetima, a u ponoć dolazak Nove godine oglašava 108 udaraca zvona sa budističkih hramova.
Jevrejska Nova godina je duhovni praznik kojim se obeležava godišnjica stvaranja sveta. Zbog primene solarno-lunarnog kalendara, datum je promenljiv. Na trpezi su zastupljena samo slatka jela koja simbolizuju plodnost i dugovečnost.
U toplim krajevima južne polulopte Zemljine kugle, Nova godina se slavi u leto, bez snega i zimskih čarolija.
Običaj masovnih dočeka Nove godine na velikim gradskim trgovima ustalio se u mnogim zemljama sveta. Glavni trgovi Pariza, Moskve, Njujorka, pa i Beograda, Novog Sada prepuni su tada razdraganih ljudi koji se, ponekad i uprkos velikoj hladnoći, sjajno zabavljaju uz muziku, igru i vatromet u ponoć.
Tako je proteklih godina bilo i u Bečeju, ali ne i ove. Novu 2010. godinu je „dočekao“ prazan trg.

LJ.M.

Naslovi

Popularni Članci