75 godina od Velike racije: Čuvari sećanja

  03 februar 2017
Ocenite ovaj članak
(0 glasova)

Bečejci se svake godine 27. januara sećaju žrtava fašista na vidikovcu kraj Tise, gde su na spomen ploču uklesana imena ubijenih Jevreja, Roma i Srba.
Blizu 4.000 tela iz Južne Bačke 1942. godine odnele su struje Tise i Dunava – to je bio krvavi rezultat Hortijevih fašista od 4. do 28. januara 1942, koji su, završavajući Veliku raciju u regionu Južne Bačke, u Bečeju tokom tri januarska dana ubili i u ledenu Tisu bacili 128 muškaraca, 86 žena, 19 starih i 15 dece.

Nakon odavanja počasti žrtvama i čitanja imena ubijenih 27. janura - ovaj dan je Rezolucijom UN 2005. godine proglašen Međunarodnim danom žrtava holokausta - u ime organizatora komemoracije, lokalne samouprave, predsednik opštine Dragan Tošić je rekao „da nas hladnoća i ledom okovana Tisa podsećaju na krvavi i bezumni fašistički zločin. Danas, 75 godina nakon januarske racije, na mestu na kom je stradalo preko 200 Srba, mađarskih Jevreja i Roma, došli smo da se zajednički poklonimo žrtvama, mi, predstavnici srpskog, mađarskog i jevrejskog naroda. Multietnička Vojvodina i multietnički Bečej moraju na ovakav način obeležavati godišnjicu ovog zločina, jer nas viševekovni zajednički život na ovom prostoru ujedinjuje u osudi mržnje i svih zločina koji su iz nje ponikli. Naša dužnost je da se sećamo i da ne zaboravimo, ali naša dužnost je i da utičemo na to da se o januarskoj raciji ne govori samo na ovom mestu i na ponekim časovima istorije, već da se putem tribina i edukativnih sadržaja mlađe generacije upoznaju sa značajem i značenjem ovog datuma. Samo tako možemo da budemo sigurni da će i za 75 godina generacije koje dolaze, na ovom mestu obeležavati ovaj datum. Danas smo mi čuvari sećanja na sve žrtve, sutra to moraju biti naša deca i unuci, da se ne zaboravi i da se nikad više ne ponovi“.
Zamenica ambasadora Izraela u Beogradu Dženi Sedov podsetila je na događaje u Drugom svetskom ratu, na pogrom Jevreja, na „konačno rešenje“, na to da je pre rata na teritoriji Kraljevine Jugoslavije živelo 82.000 Jevreja, a 67.000 njih je za vreme rata poslato u logore i ubijeno. Ona je napomenula da je potrebno da se stalno borimo protiv mržnje i zločina, jer u 21. veku i dalje je prisutan antisemitizam.
Okupljenim građanima na obali Tise su se obratili i član Izvršnog odbora Saveza jevrejskih opština Srbije Feđa Fišl i Jelena Češljević u ime OO SUBNOR Bečej.
Parastos su služili sveštenici Srpske pravoslavne crkvene opštine Bečej na čelu sa bečejskim arhijerejskim namesnikom Dejanom Stanojevim, a molitve su izgovorili i prvi rabin u Srbiji Isak Asiel i đakon bečejske rimokatoličke crkve Agošton Agoč.
Predstavnici izraelske i mađarske ambasade, lokalne samouprave, Saveza jevrejskih opština Srbije, SUBNOR-a, sindikata, političkih partija i rodbine ubijenih položili su vence na spomen obeležje, a predstavnik Druge mesne zajednice u Bečeju bacio je venac u ušće Kanala u Tisu.
Prethodno je održan skup na mestu sinagoge u Bečeju, a na zid nekadašnje Jevrejske osnovne škole okačeni su venci na spomen ploče.
Ciklus sećanja na žrtve fašizma u Vojvodini zaokružen je 29. januara u Bečeju, jer je na osnovu odluke pokrajinske vlade završno obeležavanje 75 godina od Šajkaško-novosadske racije u kojoj je ubijeno više od 12.000 Jevreja, Roma i Srba, održan tog dana u Gradskom pozorištu. Tom prilikom je promovisana knjiga arhimandrita Jovana Radosavljevića „Racija i logori u Bačkoj za vreme Drugog svetskog rata“ i prikazan kratki dokumentarni film „Deca besmrtnosti“ u produkciji Eparhije Bačke.
Predsednik opštine Dragan Tošić je istakao da je lokalna samouprava počastvovana, jer je vlada Vojvodine odlučila da se završno obeležavanje 75 godina od Šajkaško-novosadske racije održi u Bečeju, „čime smo dobili priliku da mladima ukažemo na značaj i značenje dešavanja od pre 75 godina. Samo tako možemo biti sigurni da će i generacije koje dolaze kroz 75 godina govoriti o strašnom događaju koji je produkt bezumlja fašističke ideologije“.
Na svečanosti su govorili i potpredsednica Skupštine Vojvodine Snežana Sedlar i sekretar Eparhije Bačke protojerej Vladan Simić, koji je rekao: „Ne smemo strašan zločin prepustiti zaboravu, ali još gore i teže od prepuštanja zaboravu jeste pokušaj pojedinaca u onom posleratnom vremenu da zataškaju istinu o raciji, ali i u aktuelnom vremenu da se izjednače žrtve racije s onima koje su se dogodile neposredno po oslobođenju naše zemlje u Drugom svetskom ratu. Verovatno i među njima ima nevinih žrtava, ali najvećim delom su stradali oni koji su izvršili zločine kojih se sećamo“.
O knjizi Jovana Radosavljevića „Racija i logori u Bačkoj tokom Drugog svetskog rata“ govorio je protojerej mr Milovan Miodragović, a svečanost je okončana prikazivanjem dokumentarnog filma „Deca besmrtnosti“ u režiji Miloša Popovića. Film je nagrađen na 21. međunarodnom filmskom festivalu u Omsku 2012. godine.

R.M.

Naslovi

Popularni Članci

      

Vojvodina

Srbija