„Pametni“ pešački prelaz na raskrsnici Zelene i Novosadske (Foto: Bečejski mozaik)Kada su revizori Državne revizorske institucije (DRI) ušli u zgradu Opštinske uprave u Bečeju kako bi pročešljali javne nabavke u 2024. i 2025. godini, zatekli su obrazac poslovanja u kom su propisi opcija, a ne obaveza. Od ugovora obuhvaćenih revizijom, čija je ukupna vrednost iznosila 394,08 miliona dinara bez PDV-a, nepravilnosti su utvrđene u poslovima vrednim čak 305,70 miliona dinara, odnosno oko 2,6 miliona evra. To znači da se nepravilnosti odnose na 77,6 odsto vrednosti kontrolisanih ugovora.
Ukupna vrednost svih ugovora zaključenih nakon sprovedenih postupaka javnih nabavki u 2024. i 2025. godini iznosila je 492.680.586 dinara bez PDV-a, odnosno oko 4,19 miliona evra.
Bilans nepravilnosti: Kako je novac curio iz budžeta?
Izveštaj DRI, objavljen 5. novembra 2026. godine, pokazuje kako su nadležni zaobilazili odredbe Zakona o javnim nabavkama, sklapali ugovore bez propisanih procedura, plaćali račune bez dokaza o obavljenim poslovima, prekoračili ugovorene vrednosti i kako su građani Bečeja iz budžeta platili više od 2,2 miliona dinara samo na ime zateznih kamata.
Revizorski nalazi otkrivaju da nepravilnosti nisu bile izolovani incidenti u radu predsednika opštine i Opštinske uprave.
Jedan od štetnih primera neadekvatnog postupanja s javnim novcem otkriven je u računovodstvu opštine.
Tokom obimnih građevinskih radova – rekonstrukcije Škole za osnovno i srednje obrazovanje „Bratstvo“ i izgradnje dečjih igrališta – opština Bečej je izvođačima radova isplatila višemilionske avanse.
Međutim, previdela je zakonsku obavezu da kao poreski dužnik obračuna i plati porez na dodatu vrednost (PDV) na plaćene avanse. Tako je na avans od 47,13 miliona dinara za školu „Bratstvo“ ostao neplaćen PDV od 9,43 miliona dinara, dok je na avansu za igrališta „preskočen“ PDV od 1,17 miliona dinara.
Propust je otkriven tokom revizije, potom je Poreska uprava obračunala zatezne kamate. U septembru 2026. godine opština Bečej je iz budžeta morala da plati 2.293.631 dinar zatezne kamate. Taj novac, umesto za škole, puteve, vrtić ili na poboljšanje položaja marginalizovanih grupa građana, otišao je na pokrivanje troška koji je nastao zbog neblagovremenog izvršavanja poreskih obaveza.
Pametni pešački prelazi: Ponuđač angažovao stručnjaka koji je pripremao dokumentaciju i za opštinu
U izveštaju državnih revizora ima reči i u bečejskoj javnosti najviše pominjanoj, psovanoj i ismevanoj investiciji – nabavci takozvanih pametnih pešačkih prelaza.
Početkom 2025. godine opština je pokrenula nabavku radova u cilju unapređenja saobraćajne infrastrukture i postavljanja takozvanih pametnih pešačkih prelaza sa inteligentnim osvetljenjem na pet lokacija. Vrednost nabavke bila je 39,9 miliona dinara sa PDV-om, a projekat je finansiran sredstvima Ministarstva unutrašnjih poslova.
PROČITAJTE JOŠ:
DRI je u ovom postupku utvrdila okolnosti koje su mogle da naruše konkurenciju i dovedu do sukoba interesa.
Tokom pripreme nabavke opština je angažovala eksternog stručnjaka, diplomiranog inženjera saobraćaja, za izradu predmera, predračuna i tehničke specifikacije.
U konkursnoj dokumentaciji zatim je postavljen uslov da ponuđači moraju imati realizovana četiri ugovora isključivo za izvođenje radova na „inteligentnim pešačkim prelazima“. Time je ograničen krug potencijalnih ponuđača, jer firme koje su imale iskustvo u opštoj saobraćajnoj signalizaciji, ali ne i na takvim specifičnim projektima, nisu mogle da ispune uslov.
Rezime izveštaja DRI o javnim nabavkama opštine 2024. i 2025. godine
Predsednik opštine Bečej je u 2024. i 2025. godini zaključio ugovore i izvršio rashode bez prethodno sprovedenog postupka javne nabavke u iznosu od najmanje 3,9 miliona dinara sa PDV-om, a da nisu postojali razlozi za izuzeće od primene zakona.
Predsednik opštine i Opštinska uprava su 2024. i 2025. godine sproveli postupke nabavki izuzetih od primene zakona i izvršili rashode u iznosu od najmanje 22,9 miliona dinara sa PDV-om, bez poštovanja osnovnih načela Zakona o javnim nabavkama i poštovanja odredbi internog akta. Opštinska uprava je 2024. i 2025. godine zaključila ugovore o javnim nabavkama i izvršila rashode u iznosu od najmanje 561.000 dinara sa PDV-om iznad ugovorenih vrednosti, kao i rashode u iznosu od najmanje 2,2 miliona dinara sa PDV-om na način koji nije u skladu sa uslovima koji su određeni u dokumentaciji o nabavci i izabranom ponudom.
U postupku javne nabavke primljena je samo jedna ponuda – zajednička ponuda firmi Signo d.o.o. iz Beograda i DMV industrijski kontrolni sistemi d.o.o. iz Niša.
Dodatnu pažnju privlači činjenica da je grupa ponuđača kojoj je posao dodeljen, angažovala upravo inženjera koji je prethodno za opštinu pripremao tehničku specifikaciju i predmer radova.
DRI je ukazala na narušavanje načela konkurencije i okolnosti koje su mogle da dovedu do sukoba interesa, dok opština nije preduzela odgovarajuće mere za sprečavanje takvog rizika.
Revizori su ukazali i na to da nije adekvatno dokumentovano kako je utvrđena procenjena vrednost nabavke od 33,3 miliona dinara bez PDV-a. Naime, korišćeni su podaci o sličnim nabavkama u drugim gradovima, međutim, i prema oceni nadležnih u opštini, te nabavke nisu bile u potpunosti uporedive s nabavkom u Bečeju.
Škola „Bratstvo“: Avans bez važeće garancije i kašnjenje od 226 dana
Rekonstrukcija i energetska sanacija Škole za osnovno i srednje obrazovanje učenika sa smetnjama u razvoju „Bratstvo“ jedan je od najvećih pojedinačnih projekata obuhvaćenih revizijom. Ugovor je zaključen sa grupom ponuđača predvođenom novosadskom firmom BMC Connect d.o.o, a njegova vrednost iznosila je 188,5 miliona dinara sa PDV-om (podsetimo da je do danas taj projekat skuplji za oko 29 miliona dinara; primedba novinara).
Revizorski nalazi ukazuju na nebrigu u upravljanju ovim osetljivim projektom.
Kašnjenje od 226 dana: Izvođač radova trebalo je da bude uveden u posao najkasnije 16. decembra 2024. godine, ali se to dogodilo tek 30. jula 2025. godine. Razlog je bio taj što opština mesecima nije uspela da obezbedi bezbedan alternativni prostor za izvođenje nastave za decu sa smetnjama u razvoju. Međutim, i tu postoji nejasnoća. Naime, u članku Bečejskog mozaika iz aprila 2026. godine navedeno je, na osnovu podataka iz škole i novinarskih zapažanja, da su deca iseljena iz objekata u Đure Jakšića još u decembru 2024. godine kada je potpisan ugovor sa izvođačem. Nastava se od tada odvija u otežanim uslovima – prvo u drugim osnovnim školama u poslepodnevnim smenama (OŠ „Sever Đurkić“ i OŠ „Šamu Mihalj“), a od kasne jeseni 2025. godine u centralnom objektu „Bratstva“ u Dositejevoj ulici u čak tri smene.
Neprimećena računska greška od 136.726 dinara. Opštinska komisija za javnu nabavku nije uočila računsku grešku u strukturi cene termomašinskih instalacija, u kojoj je obračunato 70 odsto umesto 50 odsto, pa je prihvaćena ponuda neopravdano uvećana za preko 136.000 dinara bez ispravke.
Avans bez važeće bankarske garancije i osiguranja. Opština je dozvolila da izvođač od 3. do 17. juna 2025. godine raspolaže avansom od 47,13 miliona dinara bez važeće bankarske garancije.
PROČITAJTE I:
Pored toga, gradilište je od jula do decembra 2025. godine bilo bez važeće polise osiguranja objekta u izgradnji, kao i bez osiguranja od odgovornosti prema trećim licima.
Poljočuvarska služba za 18 miliona dinara bez evidencije o obavljenom poslu
Jedan od najupečatljivijih primera nedovoljne kontrole plaćenih usluga odnosi se na ugovor sa privatnom firmom za obezbeđenje Sector Security d.o.o. iz Novog Sada, kojoj je povereno čuvanje bečejskih atara.
Za usluge poljočuvarske službe u 2024. i 2025. godini opština je ugovorila poslove vredne više od 35 miliona dinara. Samo tokom 2024. godine ovoj firmi je plaćeno 17,96 miliona dinara sa PDV-om.
Revizijom je utvrđeno da ne postoji specifikacija radnih sati: ugovoren je zbirni godišnji paušal, bez navođenja cene po radnom času poljočuvara ili površine atara koja se obezbeđuje.
Problem je bio i u načinu plaćanja. Mesečne fakture isplaćivane su u jednakim paušalnim iznosima bez priloženih izveštaja o broju angažovanih poljočuvara, odrađenim radnim satima, terenskim patrolama ili potrošnji goriva.
Ugovorom je naknadno predviđeno da privatna firma angažuje poljočuvare na osnovu preporuke rukovodstva opštine, a opština je privatniku ustupila pet terenskih vozila na korišćenje – besplatno.
Na taj način, kako proizlazi iz revizorskog izveštaja, plaćanje usluga nije bilo praćeno odgovarajućim dokazima o njihovom obimu i kvalitetu, a nadzorni organi nisu obavili adekvatan kvantitativni i kvalitativni prijem usluga.
„Bečej noću“ i ostali: Kako su izbegavane javne nabavke?
Jedan od načina na koji su zaobiđene zakonske procedure bilo je razdvajanje poslova na više manjih ugovora, čime su pojedinačne vrednosti ostajale ispod zakonskog praga za primenu postupka javne nabavke.
Kada je u junu 2024. godine organizovana manifestacija „Bečej noću“, predsednik opštine Bečej je 13. juna zaključio dva ugovora sa beogradskom firmom SKY Solutions d.o.o.
Prvi ugovor za iznajmljivanje i montažu bine i konstrukcije iznosio je 788.347 dinara sa PDV-om, a drugi, za rasvetu, audio/video opremu i režiju, bio je vredan 835.200 dinara sa PDV-om.
Ukupan iznos od 1,62 miliona dinara sa PDV-om premašio je prag za izuzeće od Zakona o javnim nabavkama, ali je deljenjem na dva ugovora izbegnut otvoreni postupak.
Revizori su, osim toga, utvrdili da opštinske službe nisu poslale pozive na tri adrese kako bi obezbedile konkurenciju, već je posao dodeljen izabranom ponuđaču.
Sličan je bio način postupanja i prilikom nabavke projektno-tehničke dokumentacije za pešačko-biciklističku stazu na ulazu u Bečej i za Poljanički put. Poslovi vredni ukupno 2,34 miliona dinara sa PDV-om podeljeni su na dva ugovora ispod milion dinara, bez sprovođenja postupka javne nabavke. Jedan ugovor potpisan je sa AG-UNS Arhitektonsko-građevinskim institutom iz Novog Sada, a drugi sa Geopoint inženjering, takođe iz Novog Sada.
Prevoz đaka, elektroinstalacije i radovi bez kontrole: Karta više
Poseban segment revizije otkriva kako su se opštinski resursi trošili izvan ugovorenih okvira u svakodnevnim poslovima.
Za prevoz učenika osnovnih škola u školskoj 2024/2025. godini plaćeno je 461.744 dinara (sa PDV-om) iznad ugovorene vrednosti, čak i nakon zaključenog aneksa ugovora.
Za prevoz srednjoškolaca isplaćeno je dodatnih 99.435 dinara iznad ugovorenog iznosa, bez aneksa ili izmene ugovora.
Za održavanje elektroinstalacija plaćeno je najmanje 1,58 miliona dinara sa PDV-om za radove izvedene van objekta opštine – na raznim lokalnim manifestacijama i sportskim terenima – iako takvi poslovi nisu bili adekvatno obuhvaćeni konkursnom dokumentacijom.
Građanski kalkulator: Šta je za decu u Bečeju moglo da se obezbedi za 29,6 miliona dinara?
Državna revizorska institucija utvrdila je da je Opština Bečej u 2024. i 2025. godini zaključivala ugovore i izvršavala rashode bez sprovedenog postupka javne nabavke, odnosno bez poštovanja zakonskih načela i ugovorenih uslova, u ukupnom iznosu od najmanje 29,56 miliona dinara sa PDV-om.
Koliko je to novca i šta je za taj iznos moglo da bude obezbeđeno deci u bečejskoj opštini?
Za približno 29,6 miliona dinara moglo je da se kupi oko 118.000 besplatnih školskih obroka ili užina za osnovce, izgradi 11 savremenih dečjih igrališta sa sertifikovanom bezbednom podlogom ili nabavi 420 računara za opremanje informatičkih kabineta u osnovnim i srednjim školama.
Za sanaciju centralnog grejanja, vredne 1,39 miliona dinara i tekuće održavanje objekata vrednog 2,03 miliona dinara, radovi su plaćeni na osnovu računa priloženih uz neuporedive ponude. Nisu postojali zahtevi za nabavku niti zapisnici nadzornih organa o prijemu izvedenih radova.
Revizori su utvrdili i da su kod geodetskih usluga fakturisani i plaćeni postupci preparcelacije koji nisu bili obuhvaćeni ugovorom.
Kamion za smeće od 26 miliona dinara: Nedovoljna transparentnost
U postupku nabavke specijalizovanog vozila za odnošenje komunalnog otpada – autosmećara čija je ugovorena vrednost bila 21,99 miliona dinara bez PDV-a, odnosno 26,39 miliona dinara sa PDV-om, sa beogradskom firmom West Truck d.o.o, DRI je utvrdila propust u postupku.
Iako je procenjena vrednost nabavke prešla zakonski prag od 5 miliona dinara, Opštinska uprava nije objavila javni poziv na Portalu službenih glasila i baza propisa.
Time je, prema nalazu revizora, prekršen član 105. stav 8. Zakona o javnim nabavkama, čime je umanjena transparentnost i obaveštavanje šire privredne javnosti o nabavci koja se finansirala iz budžeta Vojvodine i opštine.
Službeni telefoni za odabrane: Više desetina telefona na revers
Ugovor o uslugama mobilne telefonije sa kompanijom Telekom Srbija a.d. otkriva ozbiljne nedostatke u kontroli korišćenja službenih telefona i trošenja budžetskog novca – ugovor o javnoj nabavci mobilne telefonije zaključen je 6. avgusta 2024. godine i maksimalna vrednost bila je 4,2 miliona dinara bez PDV-a.
Opština Bečej nije imala opšti akt koji definiše ko ima pravo na službeni telefon, koje su granice potrošnje i ko kontroliše račune.
Iako je u Opštinskoj upravi bilo zaposleno 112 lica, a ugovorom predviđeno 125 SIM kartica, operator je opštini mesečno fakturisao između 171 i 178 pretplatničkih brojeva.
Pored toga, primenjivane su cene i paketi koji nisu odgovarali prihvaćenoj ponudi, zbog čega je fakturisano 2,24 miliona dinara (sa PDV-om) više od ugovorenog iznosa.
Opština je, uz to, kroz beneficiranu nabavku po ceni od jednog dinara preuzela 40 mobilnih telefona čija je ukupna tržišna vrednost iznosila 2,38 miliona dinara.
Među uređajima su iPhone 15 Pro Titanium, Iphone 15 Pro 128 Gb Black Titanium, Samsung S25 EE 256 Gb Silver Shadow, Samsung S24 EE 256 Gb Onyx – cena tih telefona kreće se od 121.000 do 166.000 dinara.
Revizori su utvrdili da telefoni nisu evidentirani u knjizi osnovnih sredstava opštine, već su podeljeni funkcionerima i zaposlenima uz reversne potvrde bez delovodnog broja.
„BečYouth 2.0“: Pola miliona za „simulaciju vožnje“
U okviru omladinskog projekta „BečYouth 2.0“ Kancelarije za mlade opštine Bečej, Opštinska uprava zaključila je najmanje 7 ugovora u vrednosti od 1,7 miliona dinara za održavanje radionica, kvizova, tribina itd. pojedinačnih vrednosti od 60.000 do 500.000 dinara.
Najskuplji je bio ugovor za „simulaciju vožnje za mlade“. Ugovori su potpisani bez zahteva za nabavku i bez upućivanja poziva na najmanje tri adrese, a po nalogu iz imejla člana Opštinskog veća koji je samo prosledio unapred odabrane ponude.
„U postupku revizije dostavljeno je izjašnjenje šefice Odseka za javne nabavke u kome se navodi da je ovom Odseku, član Opštinskog veća zadužen za sport, omladinu, turizam i informisanje dostavio ponude i ugovore. U dostavljenoj dokumentaciji nalazi se kopija mejla od 17. novembra 2025. godine kojim član Opštinskog veća navodi da dostavlja ponude i ugovore kako bi se mogla izvršiti plaćanja“, piše u izveštaju DRI.
Postoji li odgovornost i ko će snositi posledice?
Suočena sa nalazima revizora, opština Bečej je tokom postupka revizije u avgustu 2026. godine donela novi Pravilnik o planiranju i sprovođenju nabavki i platila zaostali PDV sa kamatama.
DRI je rukovodstvu opštine dala 22 preporuke za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti i unapređenje postupanja u javnim nabavkama.
Na osnovu člana 40. Zakona o Državnoj revizorskoj instituciji, opština je dužna da u roku od 90 dana od prijema izveštaja podnese DRI pisani odazivni izveštaj koji mora sadržati pisane dokaze o potpunom otklanjanju nepravilnosti i primeni preporuka (za nepravilnosti prvog prioriteta: pisane dokaze o potpunom otklanjanju nepravilnosti i primeni preporuka) i detaljan akcioni plan sa opisom mera, aktivnostima, rokovima i imenovanim odgovornim licima za otklanjanje nepravilnosti (za nepravilnosti drugog prioriteta).
Ukoliko opština ne dostavi odazivni izveštaj u propisanom roku ili DRI oceni da nepravilnosti nisu otklonjene na zadovoljavajući način, generalni državni revizor može da pokrene prekršajni postupak protiv odgovornih lica i obavesti Narodnu skupštinu i nadležno tužilaštvo o težem kršenju obaveze dobrog poslovanja.
PROČITAJTE JOŠ:
Međutim, izveštaj revizora ne odgovara na pitanje ko će od funkcionera i službenika snositi odgovornost za više od 2,2 miliona dinara plaćenih na ime zateznih kamata, za ugovore zaključene mimo propisanih procedura i za milione dinara isplaćene iznad ugovorenih vrednosti ili bez odgovarajućih dokaza o izvršenim poslovima?
Pitanje odgovornosti dodatno dobija na značaju kada se najnoviji revizorski nalazi uporede sa prethodnim izveštajem DRI o reviziji konsolidovanih finansijskih izveštaja završnog računa budžeta opštine Bečej za 2025. godinu. U tom izveštaju utvrđeno je da je iz opštinskog budžeta plaćeno 5,1 milion dinara na ime zateznih kamata za sistem video nadzora, čija je vrednost bila oko 640.000 evra.
Kada se saberu iznosi zateznih kamata iz dva revizorska izveštaja, dolazi se do ukupno 7,4 miliona dinara, odnosno oko 62.900 evra. Toliko je novca građana Bečeja otišlo na plaćanje kamata umesto na potrebe lokalne zajednice. Građanin koji prima minimalnu zaradu morao bi da radi duže od devet godina da bi zaradio taj iznos.
K.D.F.
